کلمات قصار نهج البلاغه

[دژدان]

کلمات قصار نهج البلاغه

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_450

وقال عليه السلام : مَا مَزَحَامْرُؤٌ مَزْحَةً إِلاَّ مَجَّمِنْ عَقْلِهِ مَجَّةً.

و فرمودند: هر شوخى كه انسان می كند مقدارى از عقل خود را با آن از دست می دهد.
(اشاره به افراط و زياده روى در مزاح است و گرنه مزاح به صورت معتدل نه‏ تنها مذموم نيست‏ بلكه پيشوايان خود آن را انجام می دادند.)

مزاح و شوخى:
آيا مزاح و شوخى از نظر اسلام درست است‏ يا نه؟
در پاسخ اين سوال بايد توجه داشت كه مزاح همانند سایر اعمال انسان تا آنجا كه به مرحله گناه نرسيده‏ باشد مباح است، اما اگر ضمن شوخى و مزاح آبروى مسلمانى ريخته شود، يا نسبت‏ ناروائى به كسى داده شود و يا موجب غيبت، تهمت و امثال آن گردد مسلما حرام‏ است(و نبايد فراموش كرد كه مزاح ميتواند وسيله‏ اى براى همه اين گناهان گردد) اما اگر به طرز صحيح و درستى باشد و موجب سرور و خوشحالى گردد اشكالى نخواهد داشت‏ بلكه احيانا از لوازم حيات بشمار ميرود زيرا زندگی بدون شادى و سرور غالبا قابل تحمل نيست، لذا مي بينيد پيامبران، ائمه و پيشوايان‏ دين احيانا خود اهل مزاح بودند ولى مسلما بدون هيچگونه آلودگى به گناه، لذا پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم می فرمود:
«انى امزح و لا اقول الا الحق‏»:
«من مزاح ميكنم ولى جز حق نميگويم‏»!
نمونه‏ هاى مزاح رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز به همين مطلب اشاره دارد به عنوان‏ نمونه پيامبر به پيرزنى كه از او درخواست كرد خداوند او را به بهشت‏ ببرد فرمود:
«پيرها وارد بهشت نميشوند»!
پيرزن ناراحت‏ شد پيامبر تبسم كرد و فرمود قرآن ميگويد:
«انا انشاناهن انشاء فجعلناهن ابكارا»
اشاره به اينكه پير زنان در آنجا جوان خواهند شد و وارد بهشت‏ خواهند گرديد.
و يا به يكى از زنان انصار فرمود:
«شوهرت را درياب كه در چشمش‏ سفيدى است‏»:
(الحقى زوجك فان فى عينه بياضا)
ملاحظه مي فرمائيد سخن، صحيح و درست است ولى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم از سرعت‏ و كندى ذهن طرف براى مزاح استفاده كرده است. و لذا گفته‏ اند:
«المزاح فى الكلام كالملح فى الطعام‏»:
«مزاح در سخن چون نمك در طعام است‏» ولى بايد توجه داشت كه مزاح زياد انسان را كوچك ميكند.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_451

وقال عليه السلام : زُهْدُكَ فِي رَاغِبٍ فِيكَ نُقْصَانُ حَظٍّ، وَرَغْبَتُكَ فِي زَاهِدٍ فِيكَ ذُلُّ نَفْسٍ.

و فرمودند: بى ميلى نسبت‏ به آنكس كه به تو علاقه مند است دليل كمى بهره تو در دوستى است و تمايل تو نسبت‏ به كسى كه بی اعتنا است‏ سبب خوارى تو است.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_452

وقال عليه السلام : الغِنَى والْفَقْرُ بَعْدَ الْعَرْضِ عَلَى اللهِ.

و فرمودند: توانگرى و درويشى آنگاه آشكار شود كه در قيامت عرضه بر كردگار شود.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_453

وقال عليه السلام : مَا زَالَ الزُّبَيْرُ رَجُلاً مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ حَتَّى نَشَأَ ابْنُهُ الْمَشْؤُومُ عَبْدُ اللهِ.


و فرمودند: «زبير» همواره از ما اهل بيت‏ بود تا آن زمان كه فرزند شومش عبدالله‏ نشو و نما كرد.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_454

وقال عليه السلام : مَا لاِبْنِ آدَمَ وَالْفَخْرِ: أَوَّلُهُ نُطْفَةٌ، وَآخِرُهُ جِيفَةٌ، و َلاَ يَرْزُقُ نَفْسَهُ، وَلاَ يَدفَعُ حَتْفَهُ.

و فرمودند: انسان را با تكبر چكار؟ در آغاز نطفه بود و سرانجام مُردارى است.
نه می تواند به خود روزى دهد و نه مرگ را از خود براند.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_455

وسئل عليه السلام : من أشعر الشعراء؟
فقال: إِنَّ الْقَوْمَ لَمْ يَجْرُوا فِي حَلبةٍ تُعْرَفُ الْغَايَةُ عِنْدَ قَصَبَتِهَا فَإِنْ كَانَ وَلاَ بُدَّ فَالْمَلِكُ الضِّلِّيلُ يريد امرأ القيس.

از امام پرسيدند: برترين شعراى عرب كيست؟
فرمود: شاعران همه يك روش نداشتند و در يك مسير به مسابقه نپرداخته‏ اند تا پيشگام آنها مشخص شود و اگر به ناچار بايد به اين سؤال پاسخ داد، بايد گفت: آن سلطان‏ گمراه يعنى‏ «امرء القيس‏»، بر همه مقدم است.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_456

وقال عليه السلام : أَلاَ حُرٌّ يَدَعُ هذِهِ اللُّمَاظَةَ لاََِهْلِهَا؟
إِنَّهُ لَيْسَ لاََِنْفُسِكُمْ ثَمَنٌ إِلاَّ الْجَنَّةَ، فَلاَ تَبِيعُوهَا إِلاَّ بِهَا.

و فرمودند: آيا آزاد مردى پيدا می شود كه اين ته مانده دنيا را به اهلش واگذارد؟
بدانيد جان شما بهائى جز بهشت ندارد به كمتر از آتش نفروشيد.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_457

وقال عليه السلام : مَنْ هُو مَانِ لاَ يَشْعَبَانِ: طَالِبُ عِلْمٍ، وَطَالِبُ دُنْيَا.

دو آزمندند كه سير نشوند . آن كه علم آموزد, و آن كه مال اندوزد .

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_458

وقال عليه السلام : عَلامةُ الاِِْيمَانِ أَنْ تُؤثِرَ الصِّدْقَ حَيْثُ يَضُرُّكَ عَلَى الْكَذِبِ حَيْثُ يَنْفَعُكَ،أَنْ يَكُونَ فِي حَديِثِكَ فَضْلٌ عَنْ عِلْمِكَ وَأَنْ تَتَّقِيَ اللهَ فِي حَدِيثِ غَيْرِكَ.

و فرمودند: ايمان آن است كه راستگوئى را در آنجا كه به تو زيان می رساند، بر دروغ در آنجا كه سود دارد مقدم دارى و اينكه گفتارت بيش از عملت نباشد و ديگر اينكه بهنگام سخن درباره ديگرى از خدا بترسى.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_459

وقال عليه السلام : يَغْلِبُ الْمِقْدَارُعَلَى التَّقْديرِ حَتَّى تَكُونَ الاَْفَةُ فِي التَّدْبِيرِ.

و فرمودند: مقدرات بر نقشه و حسابگرى پيروز می گردد، تا آنجا كه(گاهى) آفت‏ و بلا در تدبير است.

شريف رضى می گويد:
وقد مضى هذا المعنى فيما تقدم برواية تخالف بعض هذه الاَلفاظ.
همين مضمون در گذشته(شماره‏16) با عبارت‏ ديگرى گذشت.