تجزیه و ترکیب ایه ۱۷ سوره بقره

[گل مريم]

بسم الله الرحمن الرحیم


مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّـهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَّا يُبْصِرُونَ ﴿١٧

مثل: اسم به معنی صفت و حال مشتق از مماثله، مبتدا و مرفوع
هم: ضمیر متصل جمع مذکر مخاطب در محل جر مضاف الیه
ک: حرف جر
مثل: اسم مرفوع و مجرور
کمثل: جارو مجرور متعلِّق به محذوف خبر
الذی: اسم موصول، ال زایده لازمه اصل ان لذ
استوقد: فعل ماضی فاعل ضمیر مستتر هو
نارا: اسم مفرد مذکر نکره مفعول به و منصوب
ف: حرف عاطفه
لما: اسم ظرفیه معنای شرط متعلقه با جواب ذهب
أضاء: فعل ماضی ت: برای تأنیث و فاعل ضمیر مستتر هی
ما: اسم موصول معرفه و در محل نصب مفعول به
حول: اسم ظرف مکان منصوب متعلِّق به محذوف صله ما
ه: ضمیر متصل مفرد مذکر غایب در محل جر مضاف الیه
ذهب: فعل ماضی
الله: اسم خاص لفظ جلاله مفرد مذکر فاعل و مرفوع
ب: حرف جر
نور: اسم جامد مفرد مذکر معرفه به اضافه
بنور: جارومجرور متعلِّق به ذهب
هم: ضمیر متصل جمع مذکر غایب در محل جر مضاف الیه
و: حرف عطف
ترک: فعل ماضی
هم: مثل بالا و در محل نصب مفعول به اول و فاعل هو مستتر یعنی الله
فی: حرف جر
ظلمات: اسم جامد، جمع مکسر ظلمة مؤنث نکره مجرور به حرف جر
فی ظلمات: جارومجرور متعلِّق به محذوف مفعول به دوم برای ترک
لا: حرف نفی
یبصرون: فعل مضارع مرفوع واو فاعل


جمله ی مثلهم کمثل الذی... محلی نیست برایش استینافیه هست.
جمله ی استوقد نارا نیست محلی برایش صله موصول الذی و عایدش هو مستتر
جمله ی اضاءت... در محل جر مضاف الیه
جمله ی ذهب الله .. نیست محلی برایش جواب شرط غیر جازم
جمله ی ترکهم... نیست محلی برایش معطوف بر جمله ی جواب شرط
جمله ی لایبصرون در محل نصب حال از ضمیر نصب در ترکهم