کلمات قصار نهج البلاغه

[دژدان]

کلمات قصار نهج البلاغه

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_270

وروي أنه ذكر عند عمر بن الخطاب في أيامه حَلْي الكعبةِ وكثرتُهُ، فقال قوم: لو أخذته فجهزتَ به جيوش المسلمين كان أَعظم للاَجر، وما تصنع الكعبةُ بالْحَلْي؟ فهمّ عمر بذلك، وسأل عنه أميرالمؤمنين عليه السلام . فقال: إِنَّ القُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وآله وَالاََْمْوَالُ أَرْبَعَةٌ: أَمْوَالُ الْمُسْلِمِينَ فَقَسَّمَهَا بَيْنَ الْوَرَثَةِ فِي الْفَرَائِضِ، وَالْفَيْءُ فَقَسَّمَهُ عَلَى مُسْتَحِقِّيهِ، وَالْخُمُسُ فَوَضَعَهُ اللهُ حَيْثُ وَضَعَهُ، وَالصَّدَقَاتُ فَجَعَلَهَا اللهُ حَيْثُ جَعَلَهَا. وَكَانَ حَلْيُ الْكَعْبَةِ فِيهَا يَوْمَئِذٍ، فَتَرَكَهُ اللهُ عَلَى حَالِهِ، وَلَمْ يَتْرُكْهُ نِسْيَاناً، وَلَمْ يَخْفَ عَلَيْهِپص مَكَاناً، فَأَقِرَّهُ حَيْثُ أَقَرَّهُ اللهُ وَرَسُولُهُ. فقال له عمر: لولاك لافتضحنا. وترك الحَلْي بحاله.

ميگويند: در ايام خلافت عمر بن خطاب، در نزد او از زيورهاى كعبه‏ و كثرت آن سخن به ميان آمد. گروهى گفتند:
اگر آن را ميگرفتى و لشكرهاى مسلمين را مجهز ميساختى اجرش بزرگتربود، «كعبه‏» زيور و زينت‏ براى چه ميخواهد؟ «عمر» نيز تصميم گرفت كه چنين كند و در اين باره از امير مؤمنان سؤال نمود. آن حضرت در پاسخ فرمود:
اين قرآن بر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نازل شد در حالى كه چهار نوع مال وجود داشت‏ «اموال مسلمانان‏» كه آنها را طبق دستور قرآن بين ورثه تقسيم فرمود، «فيى‏ء» كه آن‏را بر مستحقان آن بخش نمود، «خمس‏» كه آنرا در مورد خود قرار داد و «صدقات‏» كه آنها را نيز در مواردش صرف كرد. و در آن هنگام زيورهاى‏ «كعبه‏» بر آن بود و خداوند آنرا بر همان حال گذاشت نه اينكه از روى فراموشى آن را گذاشته باشد و وجودش بر او مخفى باشد. بنابر اين تو هم آنرا بر همان حال كه خدا و پيامبرش‏ آنرا قرار داده‏ اند باقى گذار. «عمر» گفت: «اگر تو نبودى رسوا ميشديم‏» و زيورهاى‏ كعبه را بحال خود واگذاشت.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_271

وروي أنه عليه السلام رُفع إليه رجلان سرقا من مال الله، أحدهما عبد من مال الله، والآخر من عُرُوضِالناس. فقال عليه السلام : أَمَّا هذَا فَهُوَ مِنْ مَالِ اللهِ وَلاَ حَدَّ عَلَيْهِ، مَالُ اللهِ أَكَلَ بَعْضُهُ بَعْضاً، وَأَمَّا الاَْخَرُ فَعَلَيْهِ الْحَدُّ، فقطع يده.

ميگويند: دو نفر را خدمت آن حضرت آوردند كه از بيت المال سرقت‏ كرده بودند يكى از اين دو برده بيت المال و ديگرى برده مردم.
امام فرمود: اما اين يكى(برده بيت المال) خودش مال خداست و حدى بر اونيست، مال خداوند، قسمتى قسمت ديگر را خورده و اما آن ديگرى بايد به شدت‏ حد بر او جارى شود و دستش قطع گردد.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_272

وقال عليه السلام : لَوْ قَدِ اسْتَوَتْ قَدَمَايَ مِنْ هذِهِ الْمَدَاحِضِ لَغَيَّرْتُ أَشْيَاءَ.

فرمود: اگر گامهايم استوار ماند و از اين فتنه‏ ها خلاص گردم امورى را تغيير خواهم داد(و بدعتهائى را كه گذارده‏ اند از ميان خواهم برد)

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_273

وقال عليه السلام : اعْلَمُوا عِلْماً يَقِيناً أَنَّ اللهَ لَمْ يَجْعَلْ لِلْعَبْدِ ـ وَإِنْ عَظُمَتْ حِيلَتُهُ، وَاشْتَدَّتْ طِلْبَتُهُ، وَقَوِيَتْ مَكِيْدَتُهُ ـ أَكْثَرَ مِمَّا سُمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِص، وَلَمْ يَحُلْ بَيْنَ الْعَبْدِ فِي ضَعْفِهِ وَقِلَّةِ حِيلَتِهِ وَبَيْنَ أَنْ يَبْلُغَ مَا سُّمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ، وَالْعَارِفُ لِهذَا الْعَامِلُ بِهِ أَعْظَمُ النَّاسِ رَاحَةً فِي مَنْفَعَةٍ، وَالتَّارِكُ لَهُ الشَّاكُّ فِيهِ أَعْظَمُ النَّاسِ شُغُلاً فِي مَضَرَّةٍ. وَرُبَّ مُنْعَمٍ عَلَيْهِ مُسْتَدْرَجٌقص بِالنُّعْمَى، وَرُبَّ مُبْتَلىًمَصْنُوعٌ لَهُ بِالْبَلْوَى ! فَزِدْ أَيُّهَا الْمُسْتَمِعُ فِي شُكْرِكَ، وَقَصِّرْ مِنْ عَجَلَتِكَ، وَقِفْ عِنْدَ مُنتَهَى رِزْقِكَ.

يقين بدانيد كه خداوند براى بنده-اگر چه بسيار چاره جو،سخت كوش‏ و در طرح و نقشه نيرومند باشد-بيش از آنچه در كتابش‏ مقدر شده، قرار نداده است و ناتوانى بنده و كمى چاره‏ جوئى وى موجب نميشود، كه آنچه برايش مقرر گشته به او نرسد. كسيكه از اين حقيقت آگاه باشد و به آن عمل‏ نمايد از همه كس در جلب منفعت، آسايش و راحتيش بيشتر است. اما كسيكه اين‏ واقعيت را نداند و در آن ترديد داشته باشد از همه مردم گرفتارتر و زيانكارتر است چه بسيارند افرادى كه مشمول نعمت‏ خداوند قرار گرفته‏ اند اما اين نعمت‏ مقدمه بلا و لاكت‏بر ايشان محسوب ميگردد. چه بسيارند افرادى كه در بلا وسختى قرار دارند اما اين وسيله‏ اى براى آزمايش و تكامل آنها است، بنابر اين ای كسى كه ميخواهى از اين گفته بهره گيرى(و اى شنونده!)بر سپاس و شكر نعمتها بيفزا و از سرعت و شتاب در بدست آوردن دنيا بكاه. و هنگامى كه به پايان‏ روزى رسيدى توقف كن!

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_274

وقال عليه السلام : لاَ تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلاً، وَيَقِينَكُمْ شَكّاً، إِذَا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَإِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا.

علم خويشتن را جهل و يقينتان را شك قرار ندهيد(يعنى) آنگاه‏ كه عالم و آگاه شديد عمل كنيد و زمانى كه يقين كرديد اقدام نمائيد.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_275

وقال عليه السلام : إِنَّ الطَّمَعَ مُورِدٌ غَيْرُ مُصْدِرٍ وَضَامِنٌ غَيْرُ وَفِيٍّ. وَرُبَّمَا شَرِقَخص شَارِبُ الْمَاءِ قَبْلَ رِيِّهِ،كُلَّمَا عَظُمَ قَدْرُ الشَّيْءِ الْمُتَنَافَسِ فِيهِ عَظُمَتِ الرَّزِيَّةُ لِفَقْدِهِ، وَالاََْمَانِيُّ تُعْمِي أَعْيُنَ الْبَصَائِرِ، وَالْحَظُّ يَأتِي مَنْ لاَ يَأْتِيهِ.

طمع وارد كننده منافع است نه صادر كننده و بخشنده، ضامنی است كه وفا نميكند، بسيار شده كه نوشنده آب پيش از آنكه سيراب شود گلوگيرشده. بهر مقدار ارزش چيزى كه براى بدست آوردنش سر و دست‏ شكسته ميشودبيشتر باشد، بهمان قدر مصيبت از دست دادنش زيادتر است، آرزوها چشم دل‏ را كور ميكنند. بهره و سود به سوى كسى مى‏آيد كه دنبالش نرود.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_276

وقال عليه السلام : اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ تَحْسُنَ فِي لاَمِعَةِ الْعُيُونِ عَلاَنِيَتِي، وَتَقْبُحَ فِيَما أُبْطِنُ لَكَ سَرِيرَتيِ، مُحَافِظاً عَلَى رِيَاءِ النَّاسِ مِنْ نَفْسِي بِجَمِيعِ مَا أَنْتَ مُطَّلِعٌ عَلَيْهِ مِنِّي، فَأُبْدِيَ لِلنَّاسِ حُسْنَ ظَاهِرِي، وَأُفْضِيَ إِلَيْكَ بِسُوءِ عَمَلِي، تَقَرُّباً إلَى عِبَادِكَ، وَتَبَاعُداً مِنْ مَرْضَاتِكَ.

و فرمود: بار پروردگارا! به تو پناه ميبرم! از اينكه ظاهرم را در چشمها نيكو جلوه دهى و باطنم را در پيشگاهت زشت‏ سازى. بخواهم بوسيله اعمالى كه تو از آن خوب آگاهى، خوشبينى و احترامات مردم را براى خود حفظ و نگهدارى كنم.
و ظاهر خوبم را براى مردم آشكار كنم و اعمال بدم را فقط تو بدانى تا به بندگانت‏ نزديك گردم و از رضا و خشنودى تو دور!

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_277

وقال عليه السلام : لاَ وَالَّذِي أَمْسَيْنَا مِنْهُ فِي غُبْرِ لَيْلَةٍ دَهْمَاءَ تَكْشِرُعَنْ يَوْمٍ أَغَرَّ مَا كَان كَذَاكَذا.

و فرمود: نه، سوگند به كسى كه ما را در بقاياى شب تار نگه داشت، شبى كه‏ لبخند سپيده دمش از روزى روشن خبر میدهد كه چنين و چنان نبوده است.

(هدف‏ از ذكر اين عبارت بيان طرز جالب سوگند امام است.)

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_278

وقال عليه السلام : قَلِيلٌ تَدُومُ عَلَيْهِ أَرْجَى مِنْ كَثِيرٍ مَمْلُولٍ.


و فرمود: كار كمى كه با نشاط آن را تداوم دهى اميدوار كننده تر است از كار زياد و خسته كننده.

از درسهاى جالب و پرارزشى كه امام در اين سخن بيان فرموده و انسانها را راهنمائى فرموده اين است اگر كه كارها را مرتب و مداوم انجام دهند پر بركت‏تر است تا كار زياد و غير مداوم كارها هنگام شروع اگر از تداوم برخوردار شود پيشرفت‏ خواهد كرد نه كارهائى كه سنگين است و خسته كننده و معمولا پيامد ندارد.

[دژدان]

کلمات_قصار_نهج_البلاغه
شماره_279

وقال عليه السلام : إذَا أَضَرَّتِ النَّوَافِلُ بالْفَرَائِضِ فَارْفُضُ وهَا.

و فرمود: هنگامى كه نافله‏ ها(و مستحبات)به فرائض و واجبات زيان رسانند آنها را ترك گوئيد.