فضایل امام حسن مجتبی(ع)

[زنبق بنفش]

فضایل امام حسن مجتبی(ع)

درباره‌ فضایل امام حسن ـ علیه السّلام ـ روایات فراوانی نقل شده است. راویان این اخبار عده‌ زیادی از علمای اهل‌سنت و علمای شیعه‌اند.[1] در گذر تاریخ آثاری زیادی نگاشته شده است كه در آنها فضایل این امام گردآوری شده است، اما متأسفانه درباره‌ رخدادهای زندگی آن حضرت، تا این اواخر كمتر تلاش درخوری صورت پذیرفته بود، بلكه بیشتر همانند بسیاری از مقاطع دیگر، حوادث آن دوره بدون پژوهش جدی و ارزیابی دقیق و استوار، بر روی هم انباشته شده است. بسیاری از فضایل روایت شده درباره‌ی آن امام همام، حكایت از ان دارد كه رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ علاقه‌ وافری نسبت به این دو برادر داشته و به طور علنی محبت خویش را نسبت به آنان ابراز می‌كرده است. نحوه‌ ابراز محبت، همانند پایین آمدن از منبر و بوسیدن آنها و باز بالا رفتن بر منبر، نشانه‌ی جهت‌دار بودن این اظهار و ابراز علاقه است.[2]

افزون بر آن از رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ نقل شده كه در وقت اظهار محبت نسبت به امام حسن ـ علیه السّلام ـ فرمود كه شاهدان، این ابراز علاقه را به غائبین برسانند.[3]
و یا می‌فرمود: «من او را دوست می‌دارم و نیز كسی كه او را دوست بدارد دوست دارم.»[4]

حضور او در «مباهله»، و قرار گرفتن او در میان اصحاب كساء، نشانه‌ اعتبار و اهمیتی است كه رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ برای او قائل می‌شده است. جالب است كه امام مجتبی ـ علیه السّلام ـ در بیعت رضوان حضور داشته و پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ با او بیعت كرده است.[5]
در روایتی از رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ آمده است: «لو كان العقل رجلاً لكان الحسن، اگر عقل در مردی مجسم می‌شد، همانا حسن بود.»[6]

قدرت امام حسن ـ علیه السّلام ـ در برانگیختن مردم كوفه در جریان شورش ناكثین،[7] نشان اهمیت و اعتبار او در نزد مردم آن شهر می‌باشد. مسلمانان با توجه به همین احادیث، فرزندان فاطمه‌ی زهرا ـ علیها السّلام ـ را فرزندان رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ دانسته و علی‌رغم انكار بنی‌امیه و بعدها بنی‌عباس، كوچك‌ترین تردیدی برای مسلمانان به و جود نیامد.[8]
بر مبنای همین شخصیت والا بود كه، چون امام علی ـ علیه السّلام ـ او را به عنوان جانشین خود به مردم معرفی نمود، مردم عراق و بسیاری نقاط دیگر با او به عنوان خلیفه‌ی رسمی بیعت كردند.

در اینجا به برخی از فضائل امام حسن مجتبی - علیه السلام - می پردازیم: